AI ກັບສິ່ງແວດລ້ອມ: ຕົ້ນທຶນຊັບພະຍາກອນນ້ຳທີ່ເຊື່ອງໄວ້ຂອງ ChatGPT

ໃນປະຈຸບັນ, ປັນຍາປະດິດ (AI) ໂດຍສະເພາະ ChatGPT ໄດ້ກາຍມາເປັນຜູ້ຊ່ວຍຄົນສຳຄັນຂອງຫຼາຍໆຄົນໃນປະເທດລາວ. ບໍ່ວ່າຈະເປັນການຊ່ວຍນັກສຶກສາຢູ່ມະຫາວິທະຍາໄລແຫ່ງຊາດຄົ້ນຄວ້າບົດຮຽນ, ຊ່ວຍທຸລະກິດ SME ຢູ່ຕະຫຼາດເຊົ້າຂຽນໂຄສະນາສິນຄ້າ, ຫຼື ຊ່ວຍແປພາສາຕ່າງໆ. ເມື່ອເຮົາພິມຄຳຖາມລົງໄປ ແລ້ວໄດ້ຄຳຕອບກັບມາພາຍໃນບໍ່ເທົ່າໃດວິນາທີ, ມັນເບິ່ງຄືກັບເປັນ “ເວດມົນ” ທີ່ລ່ອງລອຍຢູ່ໃນອາກາດ ຫຼື ທີ່ເຮົາມັກເອີ້ນກັນວ່າ “ຄລາວ” (Cloud).

ແຕ່ໃນຄວາມເປັນຈິງແລ້ວ, ຄລາວບໍ່ໄດ້ເປັນພຽງກ້ອນເມກທີ່ຈັບຕ້ອງບໍ່ໄດ້. ຢູ່ເບື້ອງຫຼັງຄວາມສະຫຼາດເຫຼົ່ານັ້ນ ແມ່ນມີໂຄງສ້າງພື້ນຖານທາງກາຍະພາບທີ່ໃຫຍ່ໂຕມະຫາສານ ເຊິ່ງກຳລັງຊົມໃຊ້ພະລັງງານ ແລະ “ນ້ຳ” ໃນປະລິມານທີ່ເຮົາອາດຈະນຶກບໍ່ເຖິງ.

ສູນຂໍ້ມູນ (Data Center) ຄືຫຍັງ ແລະ ເປັນຫຍັງຈຶ່ງຕ້ອງການນ້ຳ?

ເພື່ອໃຫ້ເຂົ້າໃຈງ່າຍຂຶ້ນ, ລອງນຶກພາບເຖິງ “ສູນຂໍ້ມູນ” (Data Center). ສູນຂໍ້ມູນແມ່ນອາຄານຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ເຕັມໄປດ້ວຍຄອມພິວເຕີຫຼາຍແສນໜ່ວຍທີ່ເປີດເຮັດວຽກພ້ອມກັນຕະຫຼອດ 24 ຊົ່ວໂມງ. ຄອມພິວເຕີເຫຼົ່ານີ້ເຮັດໜ້າທີ່ເປັນຄືກັບ “ສະໝອງ” ຂອງ AI ທີ່ຄອຍປະມວນຜົນຂໍ້ມູນມະຫາສານ.

ລອງຈິນຕະນາການເບິ່ງວ່າ ເວລາທີ່ເຮົາຂັບລົດຕິດໄຟແດງຢູ່ກາງນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໃນຊ່ວງເດືອນເມສາທີ່ອາກາດຮ້ອນຈັດ ເຄື່ອງຈັກລົດຂອງເຮົາຈະເຮັດວຽກໜັກ ແລະ ຮ້ອນຫຼາຍ. ຖ້າບໍ່ມີ “ນ້ຳໃນໝໍ້ນ້ຳ” (Radiator cooling) ມາຊ່ວຍລະບາຍຄວາມຮ້ອນ, ເຄື່ອງຈັກກໍອາດຈະເພພັງໄດ້.

ຄອມພິວເຕີໃນສູນຂໍ້ມູນກໍເຊັ່ນດຽວກັນ! ເມື່ອມັນຕ້ອງປະມວນຜົນຂໍ້ມູນທີ່ຊັບຊ້ອນ (ເຊັ່ນ: ການຝຶກຝົນໂມເດວພາສາຂະໜາດໃຫຍ່ ຫຼື LLMs ໃຫ້ສະຫຼາດຂຶ້ນ), ມັນຈະສ້າງຄວາມຮ້ອນອອກມາຢ່າງມະຫາສານ. ບໍລິສັດເຕັກໂນໂລຊີຈຶ່ງຈຳເປັນຕ້ອງໃຊ້ລະບົບລະບາຍຄວາມຮ້ອນທີ່ໃຊ້ນ້ຳບໍລິສຸດຫຼາຍລ້ານລິດ ພ້ອມກັບພະລັງງານໄຟຟ້າຈຳນວນຫຼາຍ ເພື່ອຫຼຸດອຸນຫະພູມບໍ່ໃຫ້ອຸປະກອນເຫຼົ່ານັ້ນລະລາຍ.

ຕົວເລກທີ່ໜ້າຕົກໃຈ: ChatGPT ດື່ມນ້ຳຫຼາຍປານໃດ?

ຫຼາຍຄົນອາດຈະສົງໄສວ່າ ການລົມກັບ AI ເຮັດໃຫ້ເສຍນ້ຳແທ້ຫວາ? ນັກຄົ້ນຄວ້າດ້ານສິ່ງແວດລ້ອມໄດ້ມີການປະເມີນໄວ້ວ່າ:

• ໃນການຖາມ-ຕອບກັບ ChatGPT ປະມານ 10 ຫາ 50 ຄຳຖາມ, ລະບົບອາດຈະຕ້ອງໃຊ້ນ້ຳຈືດປະມານ 1 ຕຸກນ້ອຍ (500 ມິນລີລິດ) ໃນການລະບາຍຄວາມຮ້ອນ.
• ໃນຂັ້ນຕອນການ “ຝຶກຝົນ” ຫຼື Training AI ລຸ້ນກ່ອນໜ້ານີ້ໃຫ້ສະຫຼາດນັ້ນ, ອາດຈະຕ້ອງໃຊ້ນ້ຳເຖິງ 700,000 ລິດ! ເຊິ່ງເປັນປະລິມານນ້ຳທີ່ສາມາດຜະລິດລົດຍົນໄດ້ຫຼາຍຄັນເລີຍທີດຽວ.

ລອງຄິດເບິ່ງວ່າ ມີຄົນຫຼາຍຮ້ອຍລ້ານຄົນທົ່ວໂລກກຳລັງນຳໃຊ້ AI ໃນທຸກໆມື້, ປະລິມານນ້ຳທີ່ສູນຂໍ້ມູນທົ່ວໂລກຕ້ອງການນັ້ນຈະມະຫາສານຊ້ຳໃດ.

ມັນກ່ຽວຂ້ອງແນວໃດກັບປະເທດລາວເຮົາ?

ເຖິງແມ່ນວ່າສູນຂໍ້ມູນຂະໜາດໃຫຍ່ຂອງ AI ສ່ວນຫຼາຍຈະຕັ້ງຢູ່ໃນສະຫະລັດອາເມລິກາ ຫຼື ຢູໂຣບ, ແຕ່ບັນຫາສິ່ງແວດລ້ອມເປັນບັນຫາລະດັບໂລກທີ່ເຊື່ອມໂຍງເຖິງກັນໝົດ.

ໃນປະເທດລາວເຮົາ ພວກເຮົາມີຄວາມຜູກພັນກັບຊັບພະຍາກອນນ້ຳຢ່າງແໜ້ນແຟ້ນ. ລອງນຶກເຖິງລະດັບນ້ຳຂອງໃນຍາມແລ້ງທີ່ບາງປີກໍບົກແຫ້ງຜິດປົກກະຕິ, ຫຼື ຊາວກະສິກອນຜູ້ປູກກາເຟຢູ່ເຂດພູພຽງບໍລະເວນ ເມືອງປາກຊ່ອງ ທີ່ຕ້ອງອາໄສຄວາມຊຸ່ມຊື່ນ ແລະ ປະລິມານນໍ້າຝົນທີ່ສະໝໍ່າສະເໝີ.

ການນຳໃຊ້ພະລັງງານ ແລະ ຊັບພະຍາກອນນ້ຳຢ່າງມະຫາສານຂອງອຸດສາຫະກຳ AI ທົ່ວໂລກ ແມ່ນປະກອບສ່ວນເຂົ້າໃນການປ່ຽນແປງສະພາບອາກາດ (Climate Change) ທີ່ນັບມື້ນັບຮຸນແຮງຂຶ້ນ. ເຊິ່ງໃນທີ່ສຸດແລ້ວ, ມັນກໍສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ລະດູການທຳມະຊາດ, ການກະສິກຳ ແລະ ວິຖີຊີວິດຂອງຄົນລາວເຮົາຢ່າງຫຼີກລ່ຽງບໍ່ໄດ້. ການພັດທະນາເຕັກໂນໂລຊີຈະຕ້ອງມາພ້ອມກັບຄວາມຮັບຜິດຊອບຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ.

ຈຸດສຳຄັນທີ່ຄວນຈື່ (Key Takeaways)

• AI ບໍ່ແມ່ນສິ່ງທີ່ຈັບບໍ່ໄດ້: ມັນຮຽກຮ້ອງໃຫ້ມີສູນຂໍ້ມູນ (Data Centers) ຂະໜາດໃຫຍ່ທີ່ໃຊ້ພະລັງງານ ແລະ ນ້ຳແທ້ໆໃນໂລກຕົວຈິງ.
• ຄວາມຮ້ອນມະຫາສານ: ການປະມວນຜົນອັນຊັບຊ້ອນຂອງ AI ເຮັດໃຫ້ຄອມພິວເຕີຮ້ອນຈັດ, ຈຶ່ງຕ້ອງໃຊ້ນ້ຳບໍລິສຸດຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍໃນການລະບາຍຄວາມຮ້ອນ ຄ້າຍຄືກັບລະບົບໝໍ້ນ້ຳໃນລົດຍົນ.
• ຜົນກະທົບລະດັບໂລກ: ເຖິງສູນຂໍ້ມູນຈະຢູ່ຕ່າງປະເທດ ແຕ່ການປ່ຽນແປງຂອງສະພາບອາກາດຈາກການໃຊ້ພະລັງງານເກີນຂອບເຂດ ຍ່ອມສົ່ງຜົນກະທົບເຖິງແຫຼ່ງນ້ຳທຳມະຊາດ ແລະ ການກະສິກຳໃນລາວເຊັ່ນກັນ.

ສະຫຼຸບແລ້ວ, AI ເປັນເຄື່ອງມືທີ່ມີປະໂຫຍດຢ່າງຫຼວງຫຼາຍໃນການພັດທະນາການສຶກສາ ແລະ ທຸລະກິດໃນລາວ, ແຕ່ໃນຂະນະດຽວກັນ ເຮົາໃນຖານະຜູ້ຊົມໃຊ້ ແລະ ຜູ້ພັດທະນາເຕັກໂນໂລຊີ ກໍຄວນມີຄວາມເຂົ້າໃຈເຖິງ “ຕົ້ນທຶນທີ່ຊ່ອນຢູ່” ນີ້. ອະນາຄົດຂອງ AI ທີ່ດີ ບໍ່ພຽງແຕ່ຕ້ອງສະຫຼາດຂຶ້ນເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ຜູ້ສ້າງ AI ກໍຕ້ອງຫາວິທີທີ່ເຮັດໃຫ້ເຕັກໂນໂລຊີນີ້ເປັນມິດຕໍ່ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ປະຢັດຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດອັນມີຄ່າຂອງໂລກພວກເຮົາໃຫ້ໄດ້ຫຼາຍທີ່ສຸດ.