ລົດໃຫຍ່ຂັບເຄື່ອນອັດຕະໂນມັດ: ເມື່ອໃດພວກເຮົາຈະໄດ້ເຫັນໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ?

ລອງຈິນຕະນາການເບິ່ງວ່າ ໃນຕອນເຊົ້າທີ່ລົດຕິດໜັກຢູ່ໄຟແດງດົງໂດກ ຫຼື ແຖວປະຕູໄຊ, ທ່ານກຳລັງນັ່ງຈິບກາເຟລາວແຊບໆ ອ່ານຂ່າວໃນໂທລະສັບຢ່າງສະບາຍໃຈ ໂດຍທີ່ປ່ອຍໃຫ້ລົດຂອງທ່ານຂັບເຄື່ອນໄປເອງຢ່າງປອດໄພ. ມັນອາດຈະຟັງເບິ່ງຄືກັບສາກໃນໜັງວິທະຍາສາດ ແຕ່ໃນປັດຈຸບັນ ເຕັກໂນໂລຊີ “ລົດໃຫຍ່ຂັບເຄື່ອນອັດຕະໂນມັດ” (Autonomous Vehicles) ກຳລັງກາຍເປັນຄວາມຈິງໃນຫຼາຍປະເທດທົ່ວໂລກ. ຄຳຖາມຄື: ແລ້ວສຳລັບນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນບ້ານເຮົາເດ? ມັນຈະເປັນໄປໄດ້ໃນຕອນໃດ?

ລົດໃຫຍ່ຂັບເຄື່ອນອັດຕະໂນມັດ ແມ່ນຫຍັງ?

ລົດໃຫຍ່ຂັບເຄື່ອນອັດຕະໂນມັດ ຫຼື Self-Driving Cars ແມ່ນລົດທີ່ສາມາດແລ່ນໄດ້ເອງໂດຍບໍ່ຕ້ອງມີຄົນຂັບ. ມັນເຮັດວຽກໂດຍການນໍາໃຊ້ກ້ອງຖ່າຍຮູບ, ເຣດ້າ (Radar), ແລະ ເຊັນເຊີຕ່າງໆ ເປັນຄືກັບ “ດວງຕາ” ເພື່ອເບິ່ງສິ່ງອ້ອມຂ້າງ ແລະ ໃຊ້ປັນຍາປະດິດ (AI - Artificial Intelligence) ເປັນ “ສະໝອງ” ເພື່ອປະມວນຜົນວ່າຈະລ້ຽວ, ຈະເບກ, ຫຼື ຈະໄປຕໍ່. ຈຸດປະສົງຫຼັກແມ່ນເພື່ອຫຼຸດຜ່ອນອຸບັດຕິເຫດຈາກຄວາມຜິດພາດຂອງຄົນ ແລະ ຊ່ວຍໃຫ້ການເດີນທາງສະດວກສະບາຍຂຶ້ນ.

ຂໍ້ທ້າທາຍໃຫຍ່: ໂຄງລ່າງພື້ນຖານຂອງວຽງຈັນ

ເຖິງແມ່ນວ່າເຕັກໂນໂລຊີ AI ຈະສະຫຼາດສໍ່າໃດ, ແຕ່ການຈະນຳເອົາລົດເຫຼົ່ານີ້ມາແລ່ນໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ບໍ່ແມ່ນເລື່ອງງ່າຍ. ສາເຫດຫຼັກບໍ່ແມ່ນຍ້ອນຕົວລົດ, ແຕ່ເປັນໂຄງລ່າງພື້ນຖານທີ່ລົດຕ້ອງກຽມພ້ອມຮັບມື ດັ່ງນີ້:

1. ເສັ້ນແບ່ງຊ່ອງທາງຈະລາຈອນ ແລະ ປ້າຍບອກທາງ

AI ຂອງລົດຕ້ອງການເບິ່ງເຫັນເສັ້ນແບ່ງເລນ (Lane markings) ທີ່ຊັດເຈນ ເພື່ອໃຫ້ລົດແລ່ນກົງທາງ. ໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ມີຫຼາຍເສັ້ນທາງທີ່ເສັ້ນຂາວເລີ່ມຈາງຫາຍ ຫຼື ບໍ່ມີເສັ້ນແບ່ງເລີຍໃນຮ່ອມນ້ອຍໆ. ນອກຈາກນີ້, ປ້າຍຈຳກັດຄວາມໄວ ຫຼື ປ້າຍເຕືອນບາງຈຸດອາດຖືກຕົ້ນໄມ້ບັງ ເຮັດໃຫ້ “ດວງຕາ” ຂອງລົດເບິ່ງບໍ່ເຫັນ ເຊິ່ງອາດພາໃຫ້ເກີດຄວາມສັບສົນໃນການຕັດສິນໃຈ.

2. ສະພາບການສັນຈອນທີ່ “ຄາດເດົາໄດ້ຍາກ”

ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນມີລົດຈັກປະລິມານຫຼວງຫຼາຍ ແລະ ການຂັບຂີ່ກໍມັກຈະມີຄວາມຢືດຢຸ່ນສູງ (Flexible). AI ຖືກສ້າງມາໃຫ້ເຄົາລົບກົດລະບຽບຢ່າງເຄັ່ງຄັດ, ມັນອາດຈະ “ຢຸດສະງັກ” ຖ້າມີລົດຈັກປາດໜ້າກະທັນຫັນ, ມີລົດຕຸກໆຈອດຮັບຜູ້ໂດຍສານແຄມທາງແບບບໍ່ຄາດຄິດ, ຫຼື ມີແມ່ຄ້າເຂັນລົດຂາຍເຄື່ອງຕັດໜ້າ. ລະບົບ AI ໃນປັດຈຸບັນຍັງບໍ່ທັນເຂົ້າໃຈ “ກົດລະບຽບທີ່ຮູ້ກັນເອງ” (Unwritten rules) ໃນມາດຕະຖານການຂັບລົດໃນບ້ານເຮົາເທື່ອ.

3. ສະພາບດິນຟ້າອາກາດ ແລະ ຂຸມຕາມທ້ອງຖະໜົນ

ໃນລະດູຝົນ, ບັນຫານ້ຳຖ້ວມຂັງຕາມເສັ້ນທາງເຊັ່ນ: ແຖວເມືອງສີໂຄດຕະບອງ ຫຼື ເມືອງໄຊເສດຖາ ບາງຈຸດ ແມ່ນເປັນເລື່ອງທີ່ພົບເຫັນປະຈຳ. ຖ້າມີນ້ຳຖ້ວມປົກຄຸມໜ້າທາງ, ເຊັນເຊີຂອງລົດຈະບໍ່ຮູ້ເລີຍວ່າກ້ອງໜ້າພື້ນນ້ຳນັ້ນເປັນທາງຮາບພຽງ ຫຼື ເປັນຂຸມເລິກ. ສິ່ງນີ້ຍັງຄົງເປັນຂໍ້ຈຳກັດອັນໃຫຍ່ຫຼວງ ແລະ ເປັນອັນຕະລາຍສຳລັບເຕັກໂນໂລຊີລົດໄຮ້ຄົນຂັບ.

ຈັນຍາບັນ ແລະ ນະໂຍບາຍ: ໃຜຈະເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບ?

ນອກຈາກເລື່ອງຖະໜົນຫົນທາງແລ້ວ, ຍັງມີບັນຫາເລື່ອງນະໂຍບາຍ ແລະ ຈັນຍາບັນ. ຖ້າສົມມຸດວ່າລົດອັດຕະໂນມັດໄປຕຳກັບລົດຕຸກໆ ຫຼື ຄົນຍ່າງຂ້າມທາງໃນຂະນະທີ່ກຳລັງມີງານບຸນທາດຫຼວງ, ໃຜຈະເປັນຜູ້ຮັບຜິດຊອບທາງກົດໝາຍ? ເຈົ້າຂອງລົດທີ່ນັ່ງເສີຍໆຢູ່ທາງໃນ, ບໍລິສັດຜູ້ຜະລິດລົດ, ຫຼື ຜູ້ຂຽນໂປຣແກຣມ AI? ກົດໝາຍຈະລາຈອນຂອງລາວຈຳເປັນຕ້ອງໄດ້ຮັບການແກ້ໄຂ ແລະ ປັບປຸງຄັ້ງໃຫຍ່ ເພື່ອຮອງຮັບກັບເຕັກໂນໂລຊີທີ່ບໍ່ມີຄົນຂັບນີ້ ເຊິ່ງຕ້ອງໃຊ້ເວລາການສຶກສາຢ່າງຮອບຄອບ.

ບົດສະຫຼຸບທີ່ສຳຄັນ (Key Takeaways)

• ເຕັກໂນໂລຊີບໍ່ແມ່ນບັນຫາຫຼັກ: ລົດຂັບເຄື່ອນອັດຕະໂນມັດໃຊ້ກ້ອງ ແລະ AI ທີ່ທັນສະໄໝ, ແຕ່ມັນຕ້ອງການສະພາບແວດລ້ອມທີ່ເປັນລະບຽບຮຽບຮ້ອຍ ເພື່ອໃຫ້ສາມາດອ່ານຄ່າໄດ້ຖືກຕ້ອງ.
• ໂຄງລ່າງພື້ນຖານຕ້ອງມາກ່ອນ: ປ້າຍຈະລາຈອນຕ້ອງຊັດເຈນ, ເສັ້ນແບ່ງທາງຕ້ອງແຈ້ງ, ແລະ ບັນຫານ້ຳຖ້ວມຂັງ-ຂຸມເລິກ ຕ້ອງໄດ້ຮັບການແກ້ໄຂຢ່າງເປັນຮູບປະທຳ.
• ກົດໝາຍຕ້ອງຮອງຮັບ: ປະເທດລາວຈະຕ້ອງມີການສ້າງນະໂຍບາຍໃໝ່ທີ່ກ່ຽວກັບ ຄວາມຮັບຜິດຊອບທາງກົດໝາຍ ແລະ ຈັນຍາບັນຂອງການນຳໃຊ້ AI ກ່ອນອະນຸຍາດໃຫ້ລົດເຫຼົ່ານີ້ແລ່ນຈິງເທິງທ້ອງຖະໜົນ.

ບົດສະຫຼຸບ:

ການຈະໄດ້ເຫັນລົດໃຫຍ່ຂັບເຄື່ອນອັດຕະໂນມັດແລ່ນຢ່າງເຕັມຮູບແບບໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ອາດຈະຕ້ອງໃຊ້ເວລາອີກຫຼາຍປີ ຫຼື ເປັນທົດສະວັດ. ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ບາດກ້າວນ້ອຍໆ ເຊັ່ນການປັບປຸງຖະໜົນຫົນທາງ, ການຕີເສັ້ນຈະລາຈອນໃຫ້ຊັດເຈນຂຶ້ນ, ແລະ ການນຳໃຊ້ລະບົບໄຟແດງອັດສະລິຍະ (Smart Traffic Lights) ບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນການກຽມພ້ອມສຳລັບນະວັດຕະກໍາໃນອະນາຄົດເທົ່ານັ້ນ ແຕ່ຍັງຊ່ວຍເຮັດໃຫ້ການສັນຈອນຂອງຊາວນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນໃນທຸກມື້ນີ້ ມີຄວາມປອດໄພ ແລະ ສະດວກສະບາຍຂຶ້ນອີກດ້ວຍ.