AI ສ້າງຮູບໃຫ້, ແລ້ວໃຜເປັນເຈົ້າຂອງ? ເຂົ້າໃຈລິຂະສິດໃນຍຸກ Generative AI

ວາດພາບເບິ່ງວ່າ ທ່ານເປັນເຈົ້າຂອງທຸລະກິດ SME ຫຼື ຮ້ານກາເຟເປີດໃໝ່ຢູ່ແຄມຂອງທີ່ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ. ທ່ານຕ້ອງການໂລໂກ້ທີ່ສວຍງາມ ແລະ ທັນສະໄໝ ຈຶ່ງຕັດສິນໃຈພິມຄຳສັ່ງ (Prompt) ເຂົ້າໃນໂປຣແກຣມ AI ຍອດຮິດຢ່າງ Midjourney ຫຼື ChatGPT ວ່າ: “ຮູບຊ້າງລາວດື່ມກາເຟສະຕາຍມິນິມອລ”.

ພຽງແຕ່ຜ່ານໄປບໍ່ເທົ່າໃດວິນາທີ, ທ່ານກໍໄດ້ຮູບທີ່ງາມຖືກໃຈ ແລະ ພ້ອມນຳໄປພິມໃສ່ຈອກກາເຟທັນທີ. ແຕ່ຄຳຖາມທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດກໍຄື: ຮູບນັ້ນເປັນຂອງທ່ານແທ້ຫຼືບໍ່? ທ່ານສາມາດເອົາໄປຈົດລິຂະສິດເຄື່ອງໝາຍການຄ້າເພື່ອບໍ່ໃຫ້ຮ້ານອື່ນກັອບປີ້ໄດ້ບໍ່?

ໃນຍຸກທີ່ເຕັກໂນໂລຊີກ້າວໜ້າໄປຢ່າງໄວວາ, ນີ້ຄືໜຶ່ງໃນປະເດັນທາງດ້ານຈັນຍາບັນ ແລະ ກົດໝາຍທີ່ກຳລັງເປັນທີ່ຖົກຖຽງກັນຫຼາຍທີ່ສຸດທົ່ວໂລກ. ຂ້າງລຸ່ມນີ້, ພວກເຮົາຈະມາຫາຄຳຕອບນຳກັນດ້ວຍພາສາທີ່ເຂົ້າໃຈງ່າຍທີ່ສຸດສຳລັບທຸກຄົນ.

Generative AI ແມ່ນຫຍັງ?

ເພື່ອໃຫ້ເຂົ້າໃຈງ່າຍ ສຳລັບຜູ້ທີ່ເລີ່ມຕົ້ນສຶກສາ, Generative AI ໝາຍເຖິງ ລະບົບປັນຍາປະດິດທີ່ສາມາດ “ສ້າງ” ຜົນງານໃໝ່ໆອອກມາໄດ້ເຊັ່ນ: ຂໍ້ຄວາມ, ສຽງ ຫຼື ຮູບພາບ.

ມັນປຽບເໝືອນຈິດຕະກອນທີ່ມີຄວາມສາມາດແຕ້ມຮູບໄດ້ທຸກຮູບແບບ, ແຕ່ມັນບໍ່ມີຄວາມຄິດລິເລີ່ມເປັນຂອງຕົນເອງ. ມັນໄດ້ຮຽນຮູ້ສິລະປະຈາກການເບິ່ງຮູບພາບຫຼາຍລ້ານຮູບໃນອິນເຕີເນັດ (ເຊິ່ງລວມເຖິງຜົນງານຂອງນັກສິລະປິນຕົວຈິງ). ເມື່ອທ່ານພິມຄຳສັ່ງບອກມັນ, ມັນກໍພຽງແຕ່ປະມວນຜົນ ແລະ ສ້າງຮູບຂຶ້ນມາຕາມທີ່ມັນເຄີຍຮຽນຮູ້. ໃນກໍລະນີນີ້, ທ່ານເປັນພຽງ “ຜູ້ສັ່ງການຜ່ານຕົວໜັງສື”, ສ່ວນ AI ເປັນ “ຜູ້ລົງມືແຕ້ມ”.

ບັນຫາລິຂະສິດ: ໃຜຄືເຈົ້າຂອງທີ່ແທ້ຈິງ?

ຖ້າຫາກທ່ານຈ້າງນັກແຕ້ມຮູບຄົນລາວໃຫ້ແຕ້ມໂລໂກ້ໃຫ້, ຜົນງານນັ້ນແນ່ນອນວ່າມີລິຂະສິດ ແລະ ສາມາດຕົກລົງມອບສິດໃຫ້ທ່ານໄດ້ຢ່າງຈະແຈ້ງ. ແຕ່ກັບຮູບພາບຈາກ AI, ເລື່ອງມັນຊັບຊ້ອນກວ່ານັ້ນ.

ຕາມຫຼັກກົດໝາຍລິຂະສິດໃນລະດັບສາກົນ (ແລະ ແນວທາງການປົກປ້ອງຊັບສິນທາງປັນຍາທີ່ປະຍຸກໃຊ້ໂດຍທົ່ວໄປ), ຫຼັກການພື້ນຖານມີຢູ່ວ່າ: “ລິຂະສິດຈະເກີດຂຶ້ນໄດ້ກໍຕໍ່ເມື່ອມີມະນຸດ (Human) ເປັນຜູ້ສ້າງສັນຜົນງານນັ້ນຂຶ້ນມາ.”

ເນື່ອງຈາກ AI ເປັນພຽງໂປຣແກຣມ ຫຼື ເຄື່ອງຈັກ, ຜົນງານທີ່ສ້າງຈາກ AI ແບບ 100% ຈຶ່ງ ບໍ່ໄດ້ຮັບຄວາມຄຸ້ມຄອງທາງລິຂະສິດ. ໝາຍຄວາມວ່າ ຮູບຊ້າງດື່ມກາເຟທີ່ທ່ານໄດ້ຈາກ Midjourney ນັ້ນ, ໃຜກໍສາມາດດາວໂຫຼດໄປສັ່ງພິມຂາຍໄດ້ ໂດຍທີ່ທ່ານບໍ່ສາມາດໄປຟ້ອງຮ້ອງ ຫຼື ຮຽກຮ້ອງຄ່າເສຍຫາຍຕາມກົດໝາຍຈາກພວກເຂົາໄດ້ເລີຍ ເນື່ອງຈາກຮູບນັ້ນໄດ້ຕົກເປັນຂອງສາທາລະນະຕັ້ງແຕ່ວິນາທີທີ່ມັນຖືກສ້າງຂຶ້ນ.

ຜົນກະທົບຕໍ່ທຸລະກິດ SMEs ແລະ ນັກສ້າງສັນໃນລາວ

ການມາເຖິງຂອງຮູບພາບ Generative AI ເປັນທັງໂອກາດ ແລະ ສິ່ງທ້າທາຍສຳລັບສັງຄົມທຸລະກິດລາວ:

ຊ່າງຫັດຖະກຳ ແລະ ງານສິລະປະພື້ນບ້ານ

ລອງນຶກພາບເບິ່ງວ່າ ທຸລະກິດຜະລິດຜ້າໄໝຢູ່ເມືອງປາກຊ່ອງ ຫຼື ວຽງຈັນ ນຳໃຊ້ AI ໃນການອອກແບບລາຍສິ້ນແບບໃໝ່ໆ. ພວກເຂົາອາດຈະປະຢັດເວລາອອກແບບໄປໄດ້ຫຼາຍມື້. ແຕ່ຖ້າມີໂຮງງານອື່ນກັອບປີ້ລາຍສິ້ນນັ້ນໄປຜະລິດຂາຍແຂ່ງ, ມັນຈະເປັນເລື່ອງຍາກຫຼາຍໃນການຕໍ່ສູ້ທາງກົດໝາຍ ເພາະຕົ້ນສະບັບນັ້ນຖືກອອກແບບໂດຍ AI ເຊິ່ງບໍ່ມີລິຂະສິດຮອງຮັບ.

ບໍລິສັດ ແລະ ນັກການຕະຫຼາດອອນລາຍ

ຫຼາຍບໍລິສັດໃນລາວເລີ່ມນຳໃຊ້ AI ໃນການສ້າງຮູບພາບປະກອບການໂຄສະນາເທິງ Facebook. ນີ້ເປັນວິທີທີ່ດີໃນການຫຼຸດຕົ້ນທຶນ ແລະ ເຮັດວຽກໄດ້ຢ່າງວ່ອງໄວ, ແຕ່ບໍ່ຄວນໃຊ້ຮູບຈາກ AI ມາເປັນ “ສັນຍາລັກຫຼັກ” (ເຊັ່ນ ໂລໂກ້, ຫຼື ມາສຄັອດຂອງແບຣນ) ທີ່ຕ້ອງການຄວາມປອດໄພທາງຊັບສິນທາງປັນຍາຢ່າງເດັດຂາດ.

ແນວທາງການປັບຕົວ: ເຮັດແນວໃດໃຫ້ຜົນງານ AI ຂອງເຮົາມີລິຂະສິດ?

ເຖິງແມ່ນວ່າຮູບທີ່ມາຈາກ AI ໂດຍກົງຈະບໍ່ມີລິຂະສິດ, ແຕ່ຖ້າທ່ານປະຕິບັດຕາມແນວທາງເຫຼົ່ານີ້, ທ່ານອາດຈະສາມາດອ້າງສິດເປັນເຈົ້າຂອງຜົນງານໄດ້:

• ໃຊ້ AI ເປັນພຽງ “ແຮງບັນດານໃຈ”: ໃຫ້ AI ສະເໜີໄອເດຍຄ່າວໆອອກມາ, ຈາກນັ້ນໃຫ້ນັກອອກແບບຕົວຈິງແຕ້ມຂຶ້ນມາໃໝ່ດ້ວຍຝີມືຂອງມະນຸດລ້ວນໆ.
• ນຳມາຕັດຕໍ່ ແລະ ດັດແປງຢ່າງໜັກໜ່ວງ: ຖ້າທ່ານເອົາພາບຈາກ AI ມາຈັດອົງປະກອບໃໝ່, ເພີ່ມລາຍເສັ້ນ, ປ່ຽນແປງສີ, ແລະ ຕື່ມລາຍລະອຽດດ້ວຍໂປຣແກຣມເຊັ່ນ Photoshop ໂດຍໃຊ້ທັກສະຂອງມະນຸດປຸງແຕ່ງເຂົ້າໄປໃນລະດັບທີ່ສູງ ຜົນງານສຸດທ້າຍນັ້ນກໍຈະສາມາດໄດ້ຮັບຄວາມຄຸ້ມຄອງ.
• ສະໜັບສະໜູນນັກສ້າງສັນທ້ອງຖິ່ນ: ສຳລັບວຽກງານທີ່ເປັນເອກະລັກສະເພາະເຊັ່ນ: ລາຍກະໜົກ, ສິລະປະລາວດັ້ງເດີມ, ຫຼື ງານບຸນນະມັດສະການພຣະທາດຫຼວງ ການຈ້າງນັກສິລະປິນ ຫຼື ຊ່າງພາບລາວຈະໃຫ້ຜົນງານທີ່ມີຄຸນຄ່າທາງຄວາມຮູ້ສຶກ, ຖືກຕ້ອງຕາມຫຼັກວັດທະນະທຳ ແລະ ສາມາດດຳເນີນການຈົດປະຕິບັດລິຂະສິດໄດ້ 100%.

ຂໍ້ຄິດສຳຄັນ (Key Takeaways)

• Generative AI ບໍ່ມີສະຖານະເປັນບຸກຄົນຕາມກົດໝາຍ, ດັ່ງນັ້ນ ມັນຈຶ່ງບໍ່ສາມາດເປັນເຈົ້າຂອງຜົນງານທີ່ມັນສ້າງໄດ້.
• ມະນຸດ ຄືປັດໄຈຫຼັກຂອງການສ້າງສິດ. ຖ້າບໍ່ມີການລົງມືດັດແປງດ້ວຍແຮງງານມະນຸດຢ່າງພຽງພໍ, ຜົນງານຈາກ AI ຈະຕົກເປັນຂອງສາທາລະນະ (Public Domain) ທັນທີ.
• ຜູ້ປະກອບການໃນລາວ ຄວນໃຊ້ AI ເພື່ອເປັນເຄື່ອງມືທຸ່ນແຮງ ຫຼື ຫາໄອເດຍໃໝ່ໆໃນການຕະຫຼາດ, ແຕ່ບໍ່ຄວນເອື່ອຍອີງ AI 100% ໃນການສ້າງຊັບສິນທາງປັນຍາຫຼັກຂອງບໍລິສັດ.

ສະຫຼຸບ

ເຕັກໂນໂລຊີ Generative AI ປຽບເໝືອນດາບສອງຄົມສຳລັບໂລກທຸລະກິດ ແລະ ການສ້າງສັນ. ໃນຂະນະທີ່ມັນຊ່ວຍລະດົມຄວາມຄິດ, ສ້າງຮູບພາບທີ່ສວຍງາມ ແລະ ປະຢັດຕົ້ນທຶນໃຫ້ກັບຫຼາກຫຼາຍອາຊີບ, ບໍ່ວ່າຈະເປັນຮ້ານກາເຟແຄມຂອງ ຫຼື ກິດຈະການຜ້າໄໝ. ພວກເຮົາຍັງຕ້ອງນຳໃຊ້ມັນດ້ວຍຄວາມເຂົ້າໃຈເຖິງຂໍ້ຈຳກັດທາງກົດໝາຍ. ການປັບຕົວທີ່ດີທີ່ສຸດແມ່ນການຮຽນຮູ້ທີ່ຈະໃຊ້ AI ເປັນພຽງ “ຜູ້ຊ່ວຍ” ແລ້ວຜະສົມຜະສານກັບຄວາມຄິດສ້າງສັນທີ່ເປັນເອກະລັກຂອງ “ຄົນລາວ” ເຂົ້າໄປ, ເພາະສຸດທ້າຍແລ້ວ ສິລະປະ ແລະ ທຸລະກິດທີ່ຍືນຍົງ ກໍຍັງຕ້ອງການພອນສະຫວັນ ແລະ ຈິດວິນຍານຂອງມະນຸດເປັນສິ່ງຂັບເຄື່ອນຢູ່ສະເໝີ.