ວິທີທີ່ AI ສາມາດອ່ານໜັງສືຜູກໃບລານພື້ນເມືອງຂອງລາວ

ລອງນຶກພາບເຖິງຫໍໄຕໃນວັດເກົ່າແກ່ທີ່ນະຄອນຫຼວງພະບາງ ຫຼື ວັດສີສະເກດໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ. ຢູ່ທີ່ນັ້ນ, ມີອັນທີ່ເຮົາເອີ້ນວ່າ “ໜັງສືຜູກໃບລານ” ຫຼາຍພັນຜູກທີ່ບັນທຶກປະຫວັດສາດ, ຕຳລາຢາພື້ນເມືອງ, ແລະ ຄຳສອນທາງພຸດທະສາສະໜາທີ່ສືບທອດກັນມາຫຼາຍຮ້ອຍປີ. ແຕ່ໜ້າເສຍດາຍທີ່ການເວລາເຮັດໃຫ້ໃບລານເຫຼົ່ານີ້ຜຸພັງ ແລະ ຕົວອັກສອນກໍເລີ່ມຈາງຫາຍໄປ ອີກທັງຜູ້ເຖົ້າຜູ້ແກ່ທີ່ສາມາດອ່ານ “ອັກສອນທຳ” ກໍມີໜ້ອຍລົງທຸກມື້. ແຕ່ມື້ນີ້, ເຮົາມີຜູ້ຊ່ວຍຄົນໃໝ່ທີ່ບໍ່ໜ້າເຊື່ອ ນັ້ນກໍຄື: ປັນຍາປະດິດ (AI).

ຄອມພິວເຕີວິຊັນ (Computer Vision) ແມ່ນຫຍັງ?

ສຳລັບຫຼາຍຄົນທີ່ອາດຈະຍັງບໍ່ຄຸ້ນເຄີຍ, ຄອມພິວເຕີວິຊັນ ຫຼື Computer Vision (CV) ແມ່ນຂະແໜງການໜຶ່ງຂອງປັນຍາປະດິດ (AI) ທີ່ເຮັດໜ້າທີ່ “ສອນໃຫ້ຄອມພິວເຕີເບິ່ງເຫັນ ແລະ ເຂົ້າໃຈພາບຄືກັນກັບມະນຸດ”.

ເພື່ອໃຫ້ເຫັນພາບງ່າຍໆ: ເວລາເຮົາໄປເລາະງານບຸນທາດຫຼວງ, ຕາຂອງເຮົາມາດແຍກແຍະໄດ້ທັນທີວ່າ ອັນໃດຄືຮ້ານຂາຍເຂົ້າຫຼາມ, ອັນໃດຄືໝູ່ຂອງເຮົາທີ່ຍ່າງມາແຕ່ໄກ, ຫຼື ອັນໃດຄືທາງຍ່າງທີ່ຄົນບໍ່ແອອັດ. Computer Vision ກໍເຮັດວຽກຄ້າຍຄືກັນ! ມັນໃຊ້ກ້ອງຖ່າຍຮູບແທນດວງຕາ ແລະ ໃຊ້ໂປຣແກຣມ AI ແທນສະໝອງເພື່ອປະມວນຜົນ ແລະ ບອກໃຫ້ຮູ້ວ່າ ຮູບພາບທີ່ມັນເຫັນນັ້ນແມ່ນຫຍັງໂດຍສະເພາະ.

ບັນຫາການອະນຸລັກໜັງສືໃບລານໃນປັດຈຸບັນ

ກ່ອນທີ່ເຮົາຈະເອົາ AI ມາຊ່ວຍ, ເຮົາຕ້ອງເຂົ້າໃຈກ່ອນວ່າອຸປະສັກທີ່ນັກອະນຸລັກຕ້ອງພົບພໍ້ມີຫຍັງແດ່:

• ຄວາມບອບບາງຂອງໃບລານ: ວັດສະດຸທຳມະຊາດສາມາດແຫ້ງ, ຈີກຂາດ ແລະ ເປື່ອຍໄປຕາມການເວລາ, ຄວາມຊຸ່ມຊື່ນ ແລະ ແມງໄມ້.
• ຕົວໜັງສືຈາງ: ຮອຍຈານ (ຮອຍຂີດຂຽນ) ເທິງໃບລານເມື່ອຜ່ານໄປຫຼາຍປີອາດຈະມີສີຈາງມົວ ຈົນຕາຄົນເຮົາປົກກະຕິເບິ່ງບໍ່ເຫັນລາຍລະອຽດແລ້ວ.
• ພາສາທີ່ໃກ້ຈະຫາຍສາບສູນ: ໜັງສືໃບລານລາວສ່ວນຫຼາຍຂຽນດ້ວຍ “ໂຕທຳ” (ອັກສອນບູຮານ) ເຊິ່ງຄົນຍຸກໃໝ່ລຸ້ນລູກລຸ້ນຫຼານນ້ອຍຄົນຫຼາຍທີ່ຈະສາມາດອ່ານອອກ ແລະ ແປຄວາມໝາຍໄດ້ຢ່າງຖືກຕ້ອງ.

AI ແລະ Computer Vision ຊ່ວຍອ່ານໃບລານໄດ້ແນວໃດ?

ການປະສົມປະສານລະຫວ່າງເຕັກໂນໂລຊີທີ່ທັນສະໄໝທີ່ສຸດ ກັບ ວັດທະນະທຳທີ່ເກົ່າແກ່ທີ່ສຸດ ເຮັດໃຫ້ເກີດມີຂັ້ນຕອນທີ່ໜ້າອັດສະຈັນດັ່ງນີ້:

1. ການກູ້ຄືນຮອຍຈານທີ່ມົວໃຫ້ແຈ້ງຂຶ້ນ

ເມື່ອນັກຄົ້ນຄວ້າຖ່າຍຮູບໜັງສືໃບລານແຕ່ລະແຜ່ນທີ່ໃກ້ຈະເພພັງ, ລະບົບ Computer Vision ຈະເຮັດການປະມວນຜົນຮູບພາບເຊັ່ນ: ການປັບຄວາມສະຫວ່າງ, ລົບຮອຍເປື້ອນທີ່ເກີດຈາກເຊື້ອຣາ, ແລະ ຂະຫຍາຍຄວາມຄົມຊັດຂອງຮອຍຈານທີ່ຈາງໃຫ້ກັບມາເຫັນຊັດເຈນອີກຄັ້ງ. ມັນສາມາດເບິ່ງເຫັນລາຍລະອຽດທີ່ຕາລ້າໆຂອງມະນຸດເຮົາເບິ່ງບໍ່ເຫັນແລ້ວ.

2. ການຈື່ຈຳຕົວອັກສອນ (Character Recognition)

ຫຼັງຈາກພາບແຈ້ງແລ້ວ, AI ຈະເຮັດການ “ສະແກນ” ແລະ ຮຽນຮູ້ຮູບແບບຂອງການຂຽນຕົວອັກສອນທຳເທື່ອລະຕົວ. ມັນປຽບທຽບລັກສະນະການຂຽນລົງໄປໃນຖານຂໍ້ມູນ ເພື່ອແປງຮູບພາບຂອງຕົວໜັງສື ໃຫ້ກາຍເປັນ “ຂໍ້ຄວາມດິຈິຕອນ” (Digital Text). ສິ່ງນີ້ໝາຍຄວາມວ່າ ເຮົາຈະໄດ້ຂໍ້ຄວາມທີ່ສາມາດກັອບປີ້ (Copy), ວາງ (Paste) ຫຼື ຄົ້ນຫາ (Search) ໄດ້ ໃນໂທລະສັບ ຫຼື ຄອມພິວເຕີທັນທີ.

3. ການແປ ແລະ ສ້າງຖານຂໍ້ມູນໃຫ້ຄົນລາວທຸກຄົນ

ເມື່ອແປງເປັນຂໍ້ຄວາມໃນລະບົບແລ້ວ, ເຮົາສາມາດເຊື່ອມຕໍ່ມັນກັບລະບົບການແປພາສາອັດຕະໂນມັດ ເພື່ອແປຈາກພາສາບູຮານມາເປັນພາສາລາວປັດຈຸບັນ. ຂໍ້ມູນທັງໝົດຈະຖືກເກັບໄວ້ໃນຮູບແບບດິຈິຕອນທີ່ປອດໄພ (Cloud) ເຮັດໃຫ້ທຸກຄົນສາມາດເຂົ້າເຖິງໄດ້ງ່າຍໆ.

ເປັນຫຍັງເລື່ອງນີ້ຈຶ່ງສຳຄັນສຳລັບຄົນລາວ?

ຮາກຖານຂອງຊາດລາວແມ່ນຕິດພັນກັບປະຫວັດສາດ ແລະ ວັດທະນະທຳ. ການນຳໃຊ້ AI ເຂົ້າໃນການອະນຸລັກໜັງສືໃບລານ ບໍ່ພຽງແຕ່ເປັນການຮັກສາຂອງເກົ່າ, ແຕ່ຍັງເປັນການ:

• ປົດລັອກຄວາມຮູ້ບູຮານ: ເຮົາອາດຈະຄົ້ນພົບສູດຢາປົວພະຍາດພື້ນເມືອງ ທີ່ເຄີຍໃຊ້ໄດ້ຜົນໃນອະດີດແຕ່ຖືກລືມໄປ.
• ເຊື່ອມຕໍ່ຊາວໜຸ່ມ: ເຮັດໃຫ້ເດັກນ້ອຍນັກຮຽນ ຫຼື ນັກສຶກສາ ສາມາດເຂົ້າເຖິງປະຫວັດສາດເຄົ້າເດີມ ທຳມະຊາດ ແລະ ປັດຊະຍາລາວ ຂອງຕົນເອງໄດ້ງ່າຍໆຜ່ານໜ້າຈໍສະມາດໂຟນ.
• ສະແດງສັກກະຍະພາບຂອງເຕັກໂນໂລຊີເຂົ້າກັບທ້ອງຖິ່ນ: ສະແດງໃຫ້ເຫັນວ່າ ເຕັກໂນໂລຊີລ້ຳສະໄໝຢ່າງ AI ບໍ່ໄດ້ມີໄວ້ພຽງແຕ່ສຳລັບການປັບປຸງທຸລະກິດ ຫຼື ເຮັດຫຸ່ນຍົນເທົ່ານັ້ນ, ແຕ່ລັດຖະບານ ແລະ ນັກພັດທະນາລາວ ສາມາດນຳມາມີປະໂຫຍດຢ່າງມະຫາສານຕໍ່ກັບການຮັກສາເອກະລັກຂອງຊາດໄດ້ອີກດ້ວຍ.

ສະຫຼຸບ

ປັນຍາປະດິດ (AI) ແລະ Computer Vision (CV) ກໍາລັງເຮັດໜ້າທີ່ເປັນຂົວຕໍ່ອັນສຳຄັນລະຫວ່າງອະດີດ ແລະ ອະນາຄົດ. ການໃຊ້ເຕັກໂນໂລຊີທີ່ທັນສະໄໝທີ່ສຸດມາກອບກູ້ ແລະ ຊ່ວຍຊີວິດໜັງສືຜູກໃບລານບູຮານຂອງລາວ ເປັນຂໍ້ພິສູດທີ່ແຈ້ງຊັດແລ້ວວ່າ ເຮົາສາມາດກ້າວໄປສູ່ຍຸກດິຈິຕອນ ແລະ ຄວາມກ້າວໜ້າ ໂດຍທີ່ບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງຖິ້ມມໍລະດົກອັນລ້ຳຄ່າຂອງປູ່ຍ່າຕາຍາຍໄວ້ທາງຫຼັງ. ເຕັກໂນໂລຊີບໍ່ໄດ້ມາແທນທີ່ວັດທະນະທຳ, ແຕ່ມັນມາຊ່ວຍໃຫ້ວັດທະນະທຳຂອງພວກເຮົາມີຊີວິດຍືນຍາວຕະຫຼອດໄປ.