ວິທີການຫຼີກລ່ຽງເຄື່ອງມືກວດຈັບ AI (ແລະ ເປັນຫຍັງທ່ານຈຶ່ງບໍ່ຄວນເຮັດ)

ປັດຈຸບັນນີ້, ເຄື່ອງມື AI (Artificial Intelligence ຫຼື ປັນຍາປະດິດ) ເຊັ່ນ ChatGPT ໄດ້ກາຍເປັນສ່ວນໜຶ່ງໃນຊີວິດປະຈຳວັນຂອງພວກເຮົາ. ບໍ່ວ່າຈະເປັນນັກຮຽນໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນທີ່ກຳລັງຂຽນບົດລາຍງານ, ຫຼື ພະນັກງານໃນບໍລິສັດ SME ທີ່ກຳລັງຮ່າງອີເມວ, AI ສາມາດຊ່ວຍໃຫ້ທຸກຢ່າງງ່າຍຂຶ້ນຢ່າງມະຫາສານ. ແຕ່ເມື່ອມີການນຳໃຊ້ AI ເພື່ອສ້າງເນື້ອຫາຫຼາຍຂຶ້ນ, ສິ່ງທີ່ຕາມມາຄື “ເຄື່ອງມືກວດຈັບ AI” (AI Detectors) ເຊິ່ງຖືກສ້າງຂຶ້ນມາເພື່ອກວດສອບວ່າບົດຄວາມນັ້ນຂຽນໂດຍມະນຸດ ຫຼື ໂດຍຄອມພິວເຕີ.

ໃນບົດຄວາມນີ້, ເຮົາຈະມາທຳຄວາມເຂົ້າໃຈນຳກັນວ່າຄົນເຮົາພະຍາຍາມ “ຫຼອກ” ຫຼື ຫຼີກລ່ຽງເຄື່ອງມືກວດຈັບເຫຼົ່ານີ້ແນວໃດ, ແລະ ທີ່ສຳຄັນກວ່ານັ້ນຄື: ເປັນຫຍັງການເຮັດແບບນັ້ນຈຶ່ງເປັນຜົນເສຍຕໍ່ຕົວທ່ານເອງ ໂດຍສະເພາະໃນເລື່ອງຄວາມຊື່ສັດທາງການສຶກສາ (Academic Integrity).

ເຄື່ອງມືກວດຈັບ AI ແມ່ນຫຍັງ?

ເວົ້າໃຫ້ເຂົ້າໃຈງ່າຍໆ, ເຄື່ອງມືກວດຈັບ AI ກໍປຽບເໝືອນ “ອາຈານກວດບົດ” ທີ່ສະຫຼາດ ແຕ່ອາໄສການຈື່ຈຳຮູບແບບ. ເນື່ອງຈາກ AI ມັກຈະຂຽນປະໂຫຍກທີ່ມີໂຄງສ້າງຊໍ້າໆກັນ, ໃຊ້ຄຳສັບທີ່ຄາດເດົາໄດ້ງ່າຍ, ແລະ ມີຮູບແບບການແຕ່ງປະໂຫຍກທີ່ຄ້າຍຄືກັນ.

ເຄື່ອງມືກວດຈັບ (ເຊັ່ນ: Turnitin, GPTZero) ຈະໃຊ້ວິທີການທາງສະຖິຕິເພື່ອກວດສອບເບິ່ງວ່າ ຂໍ້ຄວາມນັ້ນມີ “ຄວາມໜ້າເບື່ອ” ຫຼື “ຄວາມຄາດເດົາໄດ້” ຫຼາຍໜ້ອຍສໍ່າໃດ. ຖ້າບົດຄວາມນັ້ນອ່ານແລ້ວມີຄວາມເປັນລະບຽບເກີນໄປ ຄືກັບຫຸ່ນຍົນ, ມັນກໍຈະປະເມີນວ່າບົດນີ້ຖືກຂຽນໂດຍ AI.

ວິທີທີ່ຄົນພະຍາຍາມ “ຫຼອກ” ເຄື່ອງມືກວດຈັບ AI

ເມື່ອມີກົດ ກໍຍ່ອມມີຄົນຫາທາງແຫກກົດ. ຫຼາຍຄົນພະຍາຍາມຫາວິທີຮຽບຮຽງບົດຄວາມໃໝ່ເພື່ອບໍ່ໃຫ້ AI Detectors ຈັບໄດ້, ເຊິ່ງວິທີທີ່ນິຍົມໃຊ້ມີດັ່ງນີ້:

• ການປ້ອນຄຳສັ່ງທີ່ຊັບຊ້ອນ (Clever Prompting): ແທນທີ່ຈະສັ່ງ AI ງ່າຍໆວ່າ “ຈົ່ງຂຽນບົດຄວາມກ່ຽວກັບງານບຸນພະທາດຫຼວງ”, ພວກເຂົາອາດຈະສັ່ງວ່າ “ຈົ່ງຂຽນບົດຄວາມກ່ຽວກັບງານບຸນພະທາດຫຼວງ ໂດຍໃຊ້ພາສາທີ່ເປັນກັນເອງ, ມີການໃຊ້ຄຳສັບທີ່ຫຼາກຫຼາຍ ແລະ ປ່ຽນແປງຄວາມຍາວຂອງປະໂຫຍກເພື່ອໃຫ້ຄືກັບມະນຸດຂຽນທີ່ສຸດ.”
• ການໃຊ້ເຄື່ອງມືປ່ຽນຄຳສັບ (Paraphrasing Tools): ຫຼັງຈາກໄດ້ບົດຄວາມຈາກ AI ມາແລ້ວ, ບາງຄົນກໍເອົາໄປໃສ່ເຄື່ອງມືອື່ນໆ (ເຊັ່ນ: QuillBot) ເພື່ອປ່ຽນຄຳສັບ ຫຼື ສັບຊ້ອນປະໂຫຍກໃໝ່, ເຮັດໃຫ້ເຄື່ອງມືກວດຈັບສັບສົນ.
• ການສະກົດຜິດໂດຍຕັ້ງໃຈ: ມະນຸດມັກຈະພິມຜິດ, ແຕ່ AI ບໍ່ເຄີຍພິມຜິດ. ບາງຄົນຈຶ່ງຈົງໃຈໃສ່ຄວາມຜິດພາດທາງໄວຍາກອນລົງໄປໜ້ອຍໜຶ່ງເພື່ອໃຫ້ເບິ່ງຄືມະນຸດຫຼາຍຂຶ້ນ.

ເປັນຫຍັງທ່ານຈຶ່ງບໍ່ຄວນພະຍາຍາມຫຼີກລ່ຽງເຄື່ອງມືກວດຈັບ?

ເຖິງແມ່ນວ່າວິທີການຂ້າງເທິງອາດຈະໃຊ້ໄດ້ຜົນໃນບາງຄັ້ງ, ແຕ່ໃນຄວາມເປັນຈິງແລ້ວ ມັນມີເຫດຜົນສຳຄັນຫຼາຍຢ່າງທີ່ທ່ານບໍ່ຄວນເຮັດແນວນັ້ນ:

1. ມັນທຳລາຍຈຸດປະສົງຫຼັກຂອງການຮຽນຮູ້ (Academic Integrity)

ຄວາມຊື່ສັດທາງການສຶກສາແມ່ນຫົວໃຈສຳຄັນຂອງການພັດທະນາຕົນເອງ. ລອງນຶກພາບເບິ່ງວ່າ ຖ້າທ່ານເປັນນັກສຶກສາທີ່ຕ້ອງເຮັດບົດວິໄຈກ່ຽວກັບ “ຂະບວນການປູກກາເຟໃນເມືອງປາກຊ່ອງ”, ແຕ່ທ່ານໃຫ້ AI ຂຽນໃຫ້ທັງໝົດແລ້ວຫາທາງຫຼອກລະບົບກວດຈັບ. ສຸດທ້າຍແລ້ວ ສິ່ງທີ່ທ່ານສູນເສຍໄປບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ຄະແນນ (ຖ້າຖືກຈັບໄດ້), ແຕ່ແມ່ນ “ໂອກາດໃນການຮຽນຮູ້”. ທ່ານຈະບໍ່ໄດ້ຝຶກທັກສະການຄິດວິເຄາະ, ການຄົ້ນຄວ້າ ແລະ ການແກ້ໄຂບັນຫາເລີຍ.

2. ເກມໄລ່ຈັບທີ່ບໍ່ມີວັນຈົບ

ເຕັກໂນໂລຊີມີການພັດທະນາຢູ່ວັນຄໍ່າ. ເຄື່ອງມື AI ທີ່ໃຊ້ຫຼອກລວງອາດຈະໃຊ້ໄດ້ໃນມື້ນີ້, ແຕ່ເດືອນໜ້າລະບົບກວດຈັບອາດຈະອັບເດດໃຫ້ສະຫຼາດກວ່າເກົ່າ. ການພະຍາຍາມແລ່ນຕາມເພື່ອຫາວິທີຫຼີກລ່ຽງ ແມ່ນການເສຍເວລາໄປໂດຍປ່ຽວປະໂຫຍດ.

3. ບັນຫາເລື່ອງຄວາມໜ້າເຊື່ອຖື ແລະ ຄວາມຜິດພາດ (False Positives)

ເຄື່ອງມືກວດຈັບ AI ບໍ່ໄດ້ສົມບູນແບບ. ມີຫຼາຍກໍລະນີທີ່ມະນຸດຂຽນເອງແທ້ໆ ແຕ່ລະບົບພັດແຈ້ງເຕືອນວ່າເປັນ AI (ເອີ້ນວ່າ False Positive). ຖ້າທ່ານຍິ່ງໃຊ້ AI ອີກ, ໂອກາດທີ່ຈະຖຶກກວດພົບກໍຍິ່ງສູງຂຶ້ນ, ເຊິ່ງອາດນຳໄປສູ່ຜົນກະທົບທີ່ຮ້າຍແຮງຕໍ່ຊື່ສຽງຂອງທ່ານ ທັງໃນໂຮງຮຽນ ຫຼື ບ່ອນເຮັດວຽກ.

ວິທີການໃຊ້ AI ໃຫ້ເກີດປະໂຫຍດ (ໂດຍບໍ່ຕ້ອງໜີການກວດຈັບ)

ແທນທີ່ຈະໃຊ້ AI ເພື່ອ “ເຮັດແທນ” ພວກເຮົາຄວນປ່ຽນມຸມມອງມາໃຊ້ AI ເປັນ “ຜູ້ຊ່ວຍ” ຈະດີກວ່າ.

• ໃຊ້ເພື່ອລະດົມຄວາມຄິດ (Brainstorming): ຖ້າທ່ານຄິດບໍ່ອອກວ່າຈະເລີ່ມຕົ້ນຂຽນແນວໃດກ່ຽວກັບ ບັນຫາລົດຕິດໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ, ທ່ານສາມາດຖາມ AI ໃຫ້ສະເໜີຫົວຂໍ້ຍ່ອຍ ຫຼື ໂຄງຮ່າງຂອງບົດຄວາມໄດ້.
• ໃຊ້ເພື່ອຍ່ອຍຂໍ້ມູນທີ່ຊັບຊ້ອນ: ເຊັ່ນດຽວກັບການໃຫ້ AI ອະທິບາຍລາຍງານສະພາບລະດັບນໍ້າຂອງຈາກຄະນະກຳມາທິການແມ່ນໍ້າຂອງ (MRC) ໃຫ້ເຂົ້າໃຈງ່າຍຂຶ້ນ, ຈາກນັ້ນທ່ານຈຶ່ງເອົາຄວາມເຂົ້າໃຈນັ້ນມາຂຽນດ້ວຍຄຳເວົ້າຂອງທ່ານເອງ.
• ໃຊ້ເພື່ອກວດສອບໄວຍາກອນ: ຫຼັງຈາກທີ່ທ່ານຂຽນບົດຄວາມດ້ວຍຕົນເອງແລ້ວ, ໃຫ້ AI ຊ່ວຍກວດເບິ່ງຄວາມຖືກຕ້ອງທາງໄວຍາກອນ ຫຼື ການສະກົດຄຳໃຫ້ສົມບູນຂຶ້ນ.

ຈຸດສຳຄັນທີ່ຄວນຈື່ (Key Takeaways)

• ເຄື່ອງມືກວດຈັບ AI ເຮັດວຽກໂດຍການຊອກຫາຮູບແບບການຂຽນທີ່ຊໍ້າຊາກ ແລະ ຄາດເດົາໄດ້.
• ການພະຍາຍາມຫຼອກລະບົບ ອາດຈະເຮັດໄດ້ຊົ່ວຄາວ, ແຕ່ເປັນການກະທຳທີ່ສ່ຽງ ແລະ ບໍ່ຍືນຍົງໃນໄລຍະຍາວ.
• ຄວາມຊື່ສັດທາງການສຶກສາ ແມ່ນຊັບສິນທີ່ມີຄ່າທີ່ສຸດ. ການຮຽນຮູ້ດ້ວຍຕົນເອງຈະສ້າງທັກສະທີ່ AI ບໍ່ສາມາດທົດແທນໄດ້.
• ຈົ່ງໃຊ້ AI ເປັນຜູ້ຊ່ວຍ ໃນການອອກແບບໂຄງຮ່າງ ແລະ ກວດແກ້, ແຕ່ຈົ່ງໃຊ້ສະໝອງ ແລະ ປະສົບການຂອງທ່ານເອງໃນການສ້າງສັນຜົນງານ.

ສະຫຼຸບ

ປັນຍາປະດິດ (AI) ແມ່ນເຄື່ອງມືອັນຊົງພະລັງທີ່ຈະຊ່ວຍຍົກລະດັບການສຶກສາ ແລະ ການເຮັດວຽກໃນປະເທດລາວໃຫ້ກ້າວໜ້າ. ແນວໃດກໍຕາມ, ການນຳໃຊ້ມັນເພື່ອເປັນທາງລັດໃນການຜ່ານການທົດສອບ ຫຼື ແທນທີ່ຄວາມອົດທົນໃນການສ້າງສັນຜົນງານດ້ວຍຕົນເອງ ແມ່ນການຕັດໂອກາດໃນການພັດທະນາຕົນເອງຢ່າງໜ້າເສຍດາຍ. ແທນທີ່ຈະຊອກຫາວິທີ “ຫຼີກລ່ຽງ” ເຄື່ອງມືກວດຈັບ, ພວກເຮົາຄວນສຸມໃສ່ການຮຽນຮູ້ວິທີ “ຢູ່ຮ່ວມກັນ” ກັບ AI ຢ່າງມີຈະລິຍະທຳ, ເພື່ອສ້າງອະນາຄົດທີ່ເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ຄວາມຮູ້ຂອງມະນຸດເຕີບໂຕໄປພ້ອມໆກັນຢ່າງຍືນຍົງ.