Neuromorphic Computing: ຮາດແວແຫ່ງອະນາຄົດທີ່ທຳງານຄືກັບສະໝອງມະນຸດ

ທ່ານເຄີຍສັງເກດບໍ່ວ່າ ເວລາທີ່ເຮົາໃຊ້ແອັບພລິເຄຊັນໜັກໆ ຫຼື ໃຊ້ງານ AI ໃນໂທລະສັບມືຖື ໂທລະສັບຂອງເຮົາມັກຈະຮ້ອນຂຶ້ນ ແລະ ແບັດເຕີຣີກໍໝົດໄວຢ່າງວ່ອງໄວ? ນັ້ນກໍເພາະວ່າ ປັນຍາປະດິດ (AI) ໃນປັດຈຸບັນ ເຊັ່ນ ChatGPT ຕ້ອງການສູນຂໍ້ມູນ (Data Centers) ຂະໜາດໃຫຍ່ ແລະ ໃຊ້ພະລັງງານໄຟຟ້າມະຫາສານໃນການປະມວນຜົນ.

ແຕ່ລອງຫັນມາເບິ່ງ “ຄອມພິວເຕີ” ທີ່ສະຫຼາດທີ່ສຸດໃນໂລກ ເຊິ່ງກໍຄື ສະໝອງຂອງມະນຸດເຮົາ ນັ້ນເອງ. ສະໝອງຂອງເຮົາສາມາດປະມວນຜົນຂໍ້ມູນທີ່ຊັບຊ້ອນທີ່ສຸດ ຕັ້ງແຕ່ການຮຽນຮູ້ພາສາລາວ, ການຈື່ຈຳໃບໜ້າຂອງໝູ່ເພື່ອນ ໄປຈົນເຖິງການຄິດໄລ່ເລກ ໂດຍໃຊ້ພະລັງງານພຽງແຕ່ປະມານ 20 ວັດ (ໜ້ອຍກວ່າດອກໄຟດອກໜຶ່ງ!).

ຈະເກີດຫຍັງຂຶ້ນ ຖ້າເຮົາສາມາດສ້າງຊິບຄອມພິວເຕີ (Microchips) ທີ່ເຮັດວຽກຄືກັບສະໝອງຂອງມະນຸດ ເພື່ອແກ້ໄຂບັນຫາການກິນໄຟຂອງ AI? ຍິນດີຕ້ອນຮັບເຂົ້າສູ່ຍຸກຂອງ Neuromorphic Computing (ຊິບຄອມພິວເຕີແບບນິວໂຣມໍຟິກ ຫຼື ຊິບສະໝອງກົນ).

Neuromorphic Computing ແມ່ນຫຍັງ?

ເວົ້າງ່າຍໆກໍຄື ມັນແມ່ນການຈຳລອງໂຄງສ້າງຂອງສະໝອງມະນຸດມາໄວ້ໃນແຜ່ນຊິບຄອມພິວເຕີ. ຄຳວ່າ “Neuro” ໝາຍເຖິງ ລະບົບປະສາດ ແລະ “Morphic” ໝາຍເຖິງ ຮູບແບບ.

ໃນຄອມພິວເຕີທົ່ວໄປ (ແບບເກົ່າ), ໜ່ວຍຄວາມຈຳ ແລະ ໜ່ວຍປະມວນຜົນ ຈະຖືກແຍກອອກຈາກກັນ.

• ປຽບທຽບໃຫ້ເຫັນພາບ: ມັນຄືກັບວ່າທ່ານນັ່ງເຮັດວຽກຢູ່ຫ້ອງການ ແຕ່ເອກະສານທີ່ທ່ານຕ້ອງການພັດຖືກເກັບໄວ້ຢູ່ຫ້ອງສະໝຸດ. ທຸກຄັ້ງທີ່ທ່ານຈະເຮັດວຽກ, ທ່ານຕ້ອງໄດ້ຍ່າງໄປເອົາເອກະສານແລ້ວຍ່າງກັບມາຫ້ອງການ. ການຍ່າງໄປຍ່າງມານີ້ ເຮັດໃຫ້ເສຍເວລາ ແລະ ເສຍພະລັງງານ.

ແຕ່ສຳລັບ Neuromorphic Computing, ຊິບເຫຼົ່ານີ້ຈະມີໂຄງສ້າງທີ່ຄ້າຍຄືກັບ “ຈຸລັງປະສາດ” (Neurons) ແລະ “ຈຸດເຊື່ອມຕໍ່ປະສາດ” (Synapses) ໃນສະໝອງ. ມັນສາມາດປະມວນຜົນ ແລະ ຈື່ຈຳຂໍ້ມູນໄດ້ໃນບ່ອນດຽວກັນພ້ອມໆກັນ.

• ປຽບທຽບໃຫ້ເຫັນພາບ: ເອກະສານທຸກຢ່າງຖືກຈັດວາງໄວ້ຢູ່ໜ້າໂຕະຂອງທ່ານແລ້ວ ທ່ານສາມາດເຮັດວຽກໄດ້ທັນທີ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງຍ່າງໄປໃສ ເຮັດໃຫ້ປະຢັດພະລັງງານໄດ້ຢ່າງມະຫາສານ. ຍິ່ງໄປກວ່ານັ້ນ, ຊິບເຫຼົ່ານີ້ຈະໃຊ້ໄຟຟ້າກໍຕໍ່ເມື່ອມີ “ເຫດການ” ເກີດຂຶ້ນເທົ່ານັ້ນ (ເໝືອນສະໝອງທີ່ຕອບສະໜອງຕໍ່ສິ່ງກະຕຸ້ນ).

ເປັນຫຍັງມັນຈຶ່ງສຳຄັນສຳລັບອະນາຄົດ?

ປັດຈຸບັນ, ການເຕີບໂຕຂອງ AI ແມ່ນໄວຫຼາຍຈົນຜູ້ຊ່ຽວຊານເປັນຫ່ວງເລື່ອງ “ພະລັງງານ”. ໃນອະນາຄົດອັນໃກ້, ຖ້າຄອມພິວເຕີທຸກໜ່ວຍ ແລະ ໂທລະສັບທຸກເຄື່ອງຕ້ອງປະມວນຜົນ AI ຕະຫຼອດເວລາ ໂຮງງານໄຟຟ້າໃນໂລກອາດຈະຜະລິດໄຟບໍ່ພຽງພໍ. Neuromorphic Computing ຈຶ່ງກາຍເປັນ “ຮາດແວແຫ່ງອະນາຄົດ” ເພາະມັນສາມາດປະມວນຜົນ AI ໄດ້ໄວຂຶ້ນ ໃນຂະນະທີ່ໃຊ້ພະລັງງານໜ້ອຍລົງເຖິງ 1,000 ເທົ່າ ເມື່ອທຽບໃສ່ກັບຊິບແບບເກົ່າ.

ຊິບສະໝອງນ້ອຍນີ້ ຈະຊ່ວຍຫຍັງແດ່ໃນປະເທດລາວ?

ເຖິງແມ່ນວ່າເຕັກໂນໂລຊີນີ້ຍັງໃໝ່ຫຼາຍ ແຕ່ລອງຈິນຕະນາການເບິ່ງວ່າ ຖ້າມັນຖືກນຳໃຊ້ຢ່າງແຜ່ຫຼາຍ ມັນຈະມີປະໂຫຍດແນວໃດຕໍ່ປະເທດລາວ:

• ການກະສິກຳອັດສະລິຍະຢູ່ເມືອງປາກຊ່ອງ: ຊາວສວນກາເຟຢູ່ປາກຊ່ອງສາມາດນຳໃຊ້ເຊັນເຊີ (Sensors) ທີ່ຕິດຊິບ Neuromorphic ໄປຝັງໄວ້ໃນດິນ ຫຼື ຕົ້ນກາເຟ. ເນື່ອງຈາກມັນກິນໄຟໜ້ອຍຫຼາຍ, ເຊັນເຊີນີ້ອາດຈະໃຊ້ພຽງແບັດເຕີຣີກ້ອນນ້ອຍໆ ແຕ່ສາມາດຢູ່ໄດ້ຫຼາຍປີ. ມັນຈະ “ນອນຫຼັບ” ແລະ ຕື່ນຂຶ້ນມາປະມວນຜົນສະເພາະເວລາທີ່ລະດັບຄວາມຊຸ່ມໃນດິນຫຼຸດລົງຜິດປົກກະຕິ ຫຼື ມີແມງໄມ້ສັດຕູພືດມາທຳລາຍເທົ່ານັ້ນ ກ່ອນຈະສົ່ງແຈ້ງເຕືອນຫາຊາວສວນ.
• ແກ້ໄຂບັນຫາຈະລາຈອນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ: ລອງນຶກພາບກ້ອງວົງຈອນປິດອັດສະລິຍະຕາມໄຟແດງ ແຖວປະຕູໄຊ ຫຼື ດົງໂດກ. ປົກກະຕິກ້ອງຈະຕ້ອງສົ່ງວິດີໂອທັງໝົດຕະຫຼອດ 24 ຊົ່ວໂມງ ຜ່ານອິນເຕີເນັດໄປຫາສູນຄວບຄຸມໃຫຍ່ ເຊິ່ງໃຊ້ທັງແບນວິດ ແລະ ພະລັງງານສູງ. ດ້ວຍ Neuromorphic Computing, ໂຕກ້ອງເອງຈະມີ “ສະໝອງ” ທີ່ສາມາດວິເຄາະໄດ້ທັນທີວ່າຕອນນີ້ລົດຕິດ ຫຼື ມີອຸບັດເຫດຫຼືບໍ່, ຖ້າບໍ່ມີຫຍັງເກີດຂຶ້ນ ມັນກໍຈະບໍ່ໃຊ້ພະລັງງານຖິ້ມລ້າໆ.
• ສົ່ງເສີມເສດຖະກິດສີຂຽວ ແລະ ພະລັງງານສະອາດ: ປະເທດລາວເຮົາມີຊື່ສຽງໃນການຜະລິດກະແສໄຟຟ້າຈາກເຂື່ອນ (ເຊັ່ນ ເຂື່ອນນ້ຳງື່ມ) ເພື່ອເປັນ “ໝໍ້ໄຟຂອງອາຊຽນ”. ການຫັນມາໃຊ້ເຕັກໂນໂລຊີທີ່ປະຢັດພະລັງງານເຊັ່ນ ຊິບໂຕນີ້, ຈະຊ່ວຍໃຫ້ເຮົາສາມາດນຳໃຊ້ AI ເຂົ້າໃນທຸລະກິດຂະໜາດນ້ອຍລົງມາ (SMEs) ໄດ້ຢ່າງເຕັມທີ່ ໂດຍບໍ່ຕ້ອງກັງວົນເຖິງບິນຄ່າໄຟຟ້າທີ່ແພງຂຶ້ນ ແລະ ຍັງຊ່ວຍອະນຸລັກຊັບພະຍາກອນນ້ຳຂອງເຮົາໄວ້ໄດ້ອີກດ້ວຍ.

ຈຸດສຳຄັນທີ່ຄວນຈື່ (Key Takeaways)

• ຮຽນແບບສະໝອງ: Neuromorphic Computing ແມ່ນການສ້າງຊິບທີ່ເຮັດວຽກຄ້າຍຄືຈຸລັງປະສາດໃນສະໝອງມະນຸດ.
• ປະຢັດໄຟຟ້າສຸດໆ: ປະຢັດພະລັງງານກວ່າຄອມພິວເຕີທົ່ວໄປຫຼາຍຮ້ອຍຫຼາຍພັນເທົ່າ ເພາະມັນຈະໃຊ້ໄຟຟ້າກໍຕໍ່ເມື່ອຈຳເປັນແທ້ໆເທົ່ານັ້ນ.
• ປະມວນຜົນໃນໂຕ: ມັນເຮັດວຽກ ແລະ ເກັບຂໍ້ມູນຢູ່ບ່ອນດຽວກັນ, ເຮັດໃຫ້ມັນຕອບສະໜອງໄດ້ໄວ ແລະ ເໝາະສົມກັບອຸປະກອນນ້ອຍໆ ທີ່ບໍ່ສາມາດເຊື່ອມຕໍ່ອິນເຕີເນັດ ຫຼື ໃຊ້ໝໍ້ໄຟໃຫຍ່ໆໄດ້.

ບົດສະຫຼຸບ

ເຖິງແມ່ນວ່າ Neuromorphic Computing ຈະຍັງຢູ່ໃນໄລຍະເລີ່ມຕົ້ນຂອງການຄົ້ນຄວ້າໃນລະດັບໂລກ, ແຕ່ມັນຄືຄຳຕອບທີ່ສຳຄັນໃນນະໂຍບາຍເຕັກໂນໂລຊີ ແລະ ອະນາຄົດຂອງ AI (AI Ethics, Policy & Future). ມັນເປັນຕົວແທນຂອງຍຸກສະໄໝໃໝ່ທີ່ເຮົາສາມາດສ້າງເຕັກໂນໂລຊີທີ່ສະຫຼາດສຸດຍອດໄດ້ ໂດຍບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງທຳລາຍສິ່ງແວດລ້ອມ. ສຳລັບປະເທດລາວ, ການກ້າວເຂົ້າສູ່ຍຸກ AI ອາດຈະບໍ່ຈໍາເປັນຕ້ອງເລີ່ມຕົ້ນດ້ວຍສູນຂໍ້ມູນທີ່ກິນໄຟມະຫາສານ ແຕ່ເລີ່ມຈາກການຮັບເອົາ “ຊິບສະໝອງກົນ” ທີ່ສະຫຼາດ, ປະຢັດ, ແລະ ເປັນມິດກັບທຳມະຊາດ ເຊິ່ງຈະເປັນຮາກຖານທີ່ຍືນຍົງຢ່າງແທ້ຈິງໃຫ້ແກ່ລູກຫຼານໃນອະນາຄົດ.