ຄອມພິວເຕີຄວອນຕຳ ແລະ ອະນາຄົດຂອງ Machine Learning

ຈິນຕະນາການວ່າ: ທ່ານກຳລັງຊອກຫາເສັ້ນທາງທີ່ປອດໂປ່ງ ແລະ ໄວທີ່ສຸດ ເພື່ອສົ່ງກາເຟສົດຈາກປາກຊ່ອງ ໄປແຈກຢາຍໃຫ້ທຸກໆຮ້ານກາເຟໃນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ ໃນຊ່ວງເວລາເລີກການທີ່ລົດຕິດໜັກທີ່ສຸດ. ຄອມພິວເຕີແບບທົ່ວໄປທີ່ເຮົາໃຊ້ທຸກມື້ນີ້ ຈະຄິດໄລ່ແຕ່ລະເສັ້ນທາງເທື່ອລະເສັ້ນ ຊຶ່ງອາດຈະໃຊ້ເວລາດົນສົມຄວນກວ່າຈະຫາທາງທີ່ດີທີ່ສຸດເຫັນ. ແຕ່ຈະເປັນແນວໃດ ຖ້າຄອມພິວເຕີສາມາດຄິດໄລ່ “ທຸກໆເສັ້ນທາງ” ພ້ອມກັນໃນພຽງສ້ຽວວິນາທີ?

ນີ້ຄືພະລັງຂອງ ຄອມພິວເຕີຄວອນຕຳ (Quantum Computing). ແລະ ເມື່ອເຮົາເອົາພະລັງອັນມະຫາສານນີ້ ມາປະສົມປະສານກັບ Machine Learning (ການຮຽນຮູ້ຂອງເຄື່ອງຈັກ) ມັນຈະກາຍເປັນການປະຕິວັດວົງການເຕັກໂນໂລຊີ ທີ່ສາມາດເຮັດໃຫ້ປັນຍາປະດິດ (AI) ສະຫຼາດຂຶ້ນ ແລະ ເຮັດວຽກໄວຂຶ້ນຫຼາຍພັນລ້ານເທົ່າ.

ຄອມພິວເຕີຄວອນຕຳ (Quantum Computing) ແມ່ນຫຍັງ?

ເພື່ອໃຫ້ເຂົ້າໃຈງ່າຍ ສຳລັບຜູ້ທີ່ບໍ່ເຄີຍມີພື້ນຖານດ້ານໄອທີມາກ່ອນ ເຮົາລອງມາປຽບທຽບກັນເບິ່ງ:

• ຄອມພິວເຕີທົ່ວໄປ (Classical Computer): ເຮັດວຽກໂດຍໃຊ້ຂໍ້ມູນພື້ນຖານທີ່ເອີ້ນວ່າ ບິດ (Bits) ຊຶ່ງມີຄ່າເປັນ “0” ຫຼື “1”. ປຽບເໝືອນຫຼຽນທີ່ວາງຢູ່ເທິງໂຕະ ມັນເປັນໄປໄດ້ພຽງແຕ່ ໜ້າ (1) ຫຼື ຫຼັງ (0) ຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງເທົ່ານັ້ນ. ການຕັດສິນໃຈຂອງມັນຈຶ່ງເປັນແບບເບິ່ງໄປເທື່ອລະຈຸດ.
• ຄອມພິວເຕີຄວອນຕຳ (Quantum Computer): ເຮັດວຽກໂດຍໃຊ້ ຄິວບິດ (Qubits). ຄວາມພິເສດຂອງຄິວບິດ ຄືມັນສາມາດເປັນທັງ “0” ແລະ “1” ໄດ້ພ້ອມກັນໃນເວລາໜຶ່ງ (ປະກົດການນີ້ເອີ້ນວ່າ Superposition). ປຽບເໝືອນເວລາທີ່ເຮົາ “ປັ່ນຫຼຽນ” ໃຫ້ໝູນຢູ່ເທິງໂຕະ ໃນຂະນະທີ່ມັນກຳລັງໝູນນັ້ນ ຫຼຽນເປັນທັງໜ້າແລະຫຼັງພ້ອມໆກັນ!

ດ້ວຍເຫດຜົນນີ້, ໃນເວລາທີ່ຕ້ອງແກ້ໄຂບັນຫາທີ່ຊັບຊ້ອນ ຄອມພິວເຕີຄວອນຕຳ ຈຶ່ງບໍ່ຈຳເປັນຕ້ອງລອງຜິດລອງຖືກໄປເທື່ອລະທາງ ແຕ່ມັນສາມາດສຳຫຼວດທຸກໆຄວາມເປັນໄປໄດ້ໃນເວລາລຸລ່ວງພຽງຄັ້ງດຽວ.

ເມື່ອ Quantum ພົບກັບ Machine Learning (ML)

Machine Learning ແມ່ນສະໝອງຂອງ AI ທີ່ເກັ່ງຂຶ້ນໄດ້ຜ່ານການ “ອ່ານ” ແລະ “ຮຽນຮູ້” ຈາກຂໍ້ມູນຈຳນວນມະຫາສານ. ແຕ່ບັນຫາໃນປັດຈຸບັນແມ່ນ: ເມື່ອຂໍ້ມູນໃຫຍ່ຂຶ້ນຫຼາຍໆ ຄອມພິວເຕີທົ່ວໄປກໍຕ້ອງໃຊ້ເວລາຫຼາຍເດືອນ ຫຼື ຫຼາຍປີ ເພື່ອປະມວນຜົນ.

ເມື່ອເຮົາເອົາ Quantum Computing ມາອັດສີດພະລັງໃຫ້ Machine Learning ສິ່ງທີ່ຈະເກີດຂຶ້ນຄື:

1. ປະມວນຜົນຂໍ້ມູນໄວຂຶ້ນມະຫາສານ: ສິ່ງທີ່ຄອມພິວເຕີທຳມະດາໃຊ້ເວລາ 10,000 ປີໃນການຄິດໄລ່ ຄອມພິວເຕີຄວອນຕຳອາດຈະໃຊ້ເວລາພຽງແຕ່ 3 ນາທີ.
2. ເຫັນຮູບແບບທີ່ຊັບຊ້ອນກວ່າ: ຊ່ວຍໃຫ້ AI ສາມາດເຊື່ອມໂຍງຂໍ້ມູນທີ່ກະຈັດກະຈາຍກັນ ໃຫ້ກາຍເປັນຂໍ້ສະຫຼຸບທີ່ຄົນເຮົາຕັດສິນໃຈເອງບໍ່ໄດ້.

ຜົນກະທົບ ແລະ ການນຳໃຊ້ຕົວຈິງໃນປະເທດລາວ

ເຖິງແມ່ນວ່າເຕັກໂນໂລຊີນີ້ ຈະຟັງເບິ່ງຄືເລື່ອງໃນອະນາຄົດທີ່ຢູ່ໄກຕົວ ແຕ່ເມື່ອມັນເກີດຂຶ້ນຈິງ ມັນຈະປ່ຽນແປງວິຖີຊີວິດ ແລະ ເສດຖະກິດຂອງລາວໄດ້ໃນຫຼາຍມິຕິ:

1. ການຈັດການນໍ້າ ແລະ ຮັບມືໄພທຳມະຊາດໃນແມ່ນໍ້າຂອງ

ແມ່ນໍ້າຂອງມີຄວາມສຳຄັນຫຼາຍຕໍ່ປະເທດເຮົາ, ແຕ່ການພະຍາກອນລະດັບນໍ້າ ຫຼື ການປ່ຽນແປງສະພາບອາກາດແມ່ນຊັບຊ້ອນຫຼາຍ. Quantum AI ອາດສາມາດປະມວນຜົນຂໍ້ມູນສະພາບອາກາດ, ການໄຫຼຂອງນໍ້າ, ແລະ ທຳມະຊາດໄດ້ຢ່າງຊັດເຈນໃນລະດັບມິນລິແມັດ ຊ່ວຍເຕືອນໄພນໍ້າຖ້ວມໃຫຍ່ ຫຼື ໄພແຫ້ງແລ້ງລ່ວງໜ້າໄດ້ຢ່າງແມ່ນຍຳ ປົກປ້ອງຊັບສິນ ແລະ ຊີວິດຂອງປະຊາຊົນ.

2. ການພັດທະນາກະສິກຳໃນລາວ (ຕົວຢ່າງ: ກາເຟປາກຊ່ອງ)

ຊາວກະສິກອນ ຫຼື ກຸ່ມທຸລະກິດ (SMEs) ສາມາດໃຊ້ລະບົບນີ້ ເພື່ອວິເຄາະທາດອາຫານໃນດິນ, ສະພາບອາກາດ, ແລະ ສາຍພັນພືດ ທີ່ເໝາະສົມທີ່ສຸດໃນແຕ່ລະຕາແມັດຂອງພື້ນທີ່ປາກຊ່ອງ. AI ຈະບອກໄດ້ເລີຍວ່າ ຄວນປູກເວລາໃດ, ໃສ່ປຸ໋ຍສູດໃດ ຈຶ່ງຈະໄດ້ຮັບຜົນຜະລິດສູງສຸດ ແລະ ແກ້ໄຂບັນຫາສັດຕູພືດໂດຍບໍ່ຕ້ອງເພິ່ງພາສານເຄມີຫຼາຍເກີນໄປ.

3. ການແພດ ແລະ ການອອກແບບຢາ

ການຄົ້ນຄິດຢາປົວພະຍາດໃໝ່ໆ ປົກກະຕິຕ້ອງໃຊ້ເວລາທົດລອງຫຼາຍສິບປີ. ແຕ່ Quantum Machine Learning ສາມາດຈຳລອງໂມເລກຸນຂອງຢາໃຫ້ເຂົ້າກັບດີເອັນເອ (DNA) ຂອງພະຍາດເຂດຮ້ອນທີ່ພົບເລື້ອຍໃນບ້ານເຮົາ (ເຊັ່ນ: ໄຂ້ຍຸງລາຍ ຫຼື ພະຍາດຕັບ) ໄດ້ພາຍໃນບໍ່ຈັກມື້.

ສິ່ງທ້າທາຍທາງດ້ານຈັນຍາບັນ ແລະ ນະໂຍບາຍ (AI Ethics, Policy & Future)

ເມື່ອເຕັກໂນໂລຊີມີພະລັງຫຼາຍ ມັນກໍມາພ້ອມກັບຄວາມຮັບຜິດຊອບອັນໃຫຍ່ຫຼວງ:

• ຄວາມປອດໄພທາງໄຊເບີ (Cybersecurity): ຄອມພິວເຕີຄວອນຕຳສາມາດ “ເຈາະ” ລະຫັດຜ່ານແບບເກົ່າ (Passwords) ຂອງທະນາຄານ ຫຼື ລະບົບຄວາມປອດໄພທົ່ວໂລກໄດ້ຢ່າງງ່າຍດາຍ. ດັ່ງນັ້ນ, ຖ້າບໍ່ມີການກຽມພ້ອມດ້ານນະໂຍບາຍປ້ອງກັນ ຂໍ້ມູນສ່ວນຕົວຂອງທຸກຄົນອາດຕົກຢູ່ໃນອັນຕະລາຍ.
• ຄວາມເຫຼື້ອມລໍ້າທາງເຕັກໂນໂລຊີຊ່ອງຫວ່າງ: ປະເທດພັດທະນາແລ້ວມີງົບປະມານສ້າງ Quantum Computer ເຄື່ອງລະຫຼາຍສິບລ້ານໂດລາ. ຄຳຖາມຄື: ປະເທດທີ່ກຳລັງພັດທະນາເຊັ່ນປະເທດລາວເຮົາ ຈະສາມາດເຂົ້າເຖິງເຕັກໂນໂລຊີນີ້ໄດ້ແນວໃດ? ນະໂຍບາຍຂອງລັດຖະບານ ແລະ ການຮ່ວມມືກັບສາກົນ ຈຶ່ງເປັນສິ່ງຈຳເປັນທີ່ສຸດເພື່ອບໍ່ໃຫ້ເຮົາຕົກຂະບວນລົດໄຟຖ້ຽວນີ້.

ສິ່ງທີ່ຄວນຈື່ (Key Takeaways)

• Quantum Computing ເຮັດວຽກໂດຍໃຊ້ ຄິວບິດ (Qubits) ທີ່ສາມາດປະມວນຜົນທຸກໆຄວາມເປັນໄປໄດ້ພ້ອມກັນ ເຮັດໃຫ້ມັນມີຄວາມໄວມະຫາສານ.
• ເມື່ອນຳມາຮ່ວມກັບ Machine Learning, AI ຈະສາມາດຮຽນຮູ້ ແລະ ແກ້ບັນຫາທີ່ໃຫຍ່ແລະຊັບຊ້ອນໄດ້ໃນເວລາສັ້ນໆ.
• ໃນອະນາຄົດ, ມັນຈະຊ່ວຍພັດທະນາປະເທດລາວໄດ້ໃນຫຼາຍດ້ານ ເຊັ່ນ: ການພະຍາກອນໄພທຳມະຊາດ, ກະສິກຳອັດສະລິຍະ, ແລະ ການແພດສະໄໝໃໝ່.
• ນະໂຍບາຍ ແລະ ຈັນຍາບັນ ເປັນເລື່ອງສຳຄັນທີ່ຕ້ອງມາກ່ອນ ເພື່ອຈັດການກັບບັນຫາຄວາມປອດໄພຂອງຂໍ້ມູນ ແລະ ສິດທິການເຂົ້າເຖິງເຕັກໂນໂລຊີນີ້ຢ່າງເທົ່າທຽມກັນ.

ສະຫຼຸບແລ້ວ, ຄອມພິວເຕີຄວອນຕຳ ບໍ່ແມ່ນພຽງແຕ່ເລື່ອງຂອງນັກວິທະຍາສາດໃນຫ້ອງທົດລອງອີກຕໍ່ໄປ, ແຕ່ມັນຄືຄື້ນແຫ່ງການປ່ຽນແປງລູກໃຫຍ່ ທີ່ຈະພັດພາເອົາອະນາຄົດຂອງ AI ໃຫ້ກ້າວກະໂດດ. ສຳລັບນັກສຶກສາ, ຜູ້ປະກອບການ ແລະ ປະຊາຊົນລາວທົ່ວໄປ ການເລີ່ມຕົ້ນເຂົ້າໃຈ ແລະ ຕິດຕາມຄວາມຮູ້ໃໝ່ໆເຫຼົ່ານີ້ໄວ້ ແນ່ນອນວ່າມັນຈະເປັນປະໂຫຍດໃນໜ້າທີ່ການງານ ແລະ ການວາງແຜນອະນາຄົດໄດ້ຢ່າງແນ່ນອນ. ຊີວິດການເປັນຢູ່ຂອງພວກເຮົາ ອາດຈະຖືກຍົກລະດັບຂຶ້ນໄປອີກຂັ້ນ ດ້ວຍພະລັງຂອງຄວອນຕຳໃນເວລາອີກບໍ່ດົນນີ້.